Sáng ngày 15-5, tại trụ sở Hạ viện Mỹ, Tiểu ban châu Á-Thái Bình Dương và Môi trường toàn cầu thuộc Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ đã tổ chức phiên điều trần về chất độc màu da cam.

Đề tài phiên điều trần là “Trách nhiệm bị quên lãng của chúng ta: Chúng ta có thể làm gì để giúp đỡ các nạn nhân chất độc màu da cam”. Hạ nghị sĩ Chủ tịch Tiểu ban Eni F. H. Faleomavaega và hạ nghị sĩ Phó chủ tịch Tiểu ban Donald Manzullo chủ trì phiên điều trần này.

Tham gia phiên điều trần có đại diện Bộ Ngoại giao Mỹ, một số nhà khoa học, luật sư và cựu chiến binh Mỹ, một số tổ chức phi chính phủ... Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng, nguyên giám đốc Bệnh viện Từ Dũ, thành viên nhóm đối thoại Việt-Mỹ về chất độc da cam/dioxin cũng đã tham gia điều trần.

Tại phiên điều trần, Phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề Đông Á và Thái Bình Dương Scot Marciel thay mặt chính phủ Mỹ tiếp tục phủ nhận bất cứ trách nhiệm pháp lý nào liên quan đến chất độc da cam.

Trang web của Bộ Ngoại giao Mỹ đã cho đăng lại toàn văn bài phát biểu của Phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ Scot Marciel với nhan đề Hợp tác Mỹ-Việt Nam về các vấn đề liên quan đến tác nhân da cam.

Trong bài phát biểu, ông Scot Marciel nói rằng chính phủ Mỹ ghi nhận về những mối lo lắng của chính phủ Việt Nam và người dân Việt Nam về những tác hại sức khỏe do phơi nhiễm tác nhân da cam. Tuy nhiên, chính phủ Mỹ không thừa nhận bất cứ trách nhiệm pháp lý nào liên quan đến chất độc da cam.

Theo ông Scot Marciel, chính phủ Mỹ tiếp tục cho rằng thảo luận về tác hại của tác nhân da cam cần phải căn cứ vào các nghiên cứu khoa học đáng tin cậy và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Lập luận này đã bị Phó chủ tịch Tiểu ban châu Á-Thái Bình Dương và Môi trường toàn cầu Hạ viện Mỹ Donald Manzullo chỉ trích là chính phủ Mỹ đã có hai tiêu chuẩn về y tế đối với cựu chiến binh Mỹ và người dân VN.

Hãng tin AP cho biết hạ nghị sĩ Eni F. H. Faleomavaega cũng đã chỉ trích thái độ phủ nhận trách nhiệm của chính phủ Mỹ về trách nhiệm pháp lý đối với các nạn nhân chất độc da cam tại Việt Nam.

Báo Infozine (bang Kansas, Mỹ) với bài viết mang tựa đề Các cựu chiến binh Mỹ, chuyên gia kêu gọi Mỹ làm nhiều hơn nữa cho các nạn nhân tác nhân da cam đã dẫn lời Phó trợ lý ngoại trưởng Mỹ Scot Marciel cho rằng chính phủ Mỹ đã cung cấp ít nhất ba triệu USD (48 tỷ đồng VN) cho các hoạt động chăm sóc y tế và khắc phục môi trường liên quan đến tác nhân da cam ở Việt Nam.

Tuy nhiên theo hạ nghị sĩ Eni F. H. Faleomavaega, có ít nhất một triệu nạn nhân chất độc da cam ở Việt Nam, như vậy có nghĩa là chính phủ Mỹ chỉ mới hỗ trợ 3 USD (48.000 đồng VN) cho mỗi nạn nhân.

Ông Faleomavaega nói cần có một giải pháp nhằm hỗ trợ nhiều hơn cho nạn nhân da cam ở Việt Nam.

Theo một công trình nghiên cứu trình bày tại hội nghị khoa học thường niên của Hiệp hội Khoa tiết niệu Mỹ ở bang Orlando vào ngày 15-5, các cựu chiến binh tham chiến ở Việt Nam có phơi nhiễm với chất độc da cam có tỷ lệ mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt cao hơn hai lần so với các cựu chiến binh không phơi nhiễm.

Tại phiên điều trần, các nghị sĩ lãnh đạo Tiểu ban châu Á-Thái Bình Dương và Môi trường toàn cầu khẳng định: Chất độc da cam đã gây ảnh hưởng cho cả binh sĩ Mỹ và người dân Việt Nam, do vậy cần phải bồi thường và trợ giúp họ. Đại diện của Hiệp hội Quốc tế các luật sư dân chủ, Hiệp hội Mỹ về sự tiến bộ khoa học, Hội Cựu chiến binh Việt Nam của Mỹ... cũng đã lên tiếng kêu gọi chính phủ Mỹ và các công ty sản xuất hóa chất Mỹ từng cung cấp chất độc da cam cho quân đội Mỹ trong chiến tranh Việt Nam phải có trách nhiệm đối với các nạn nhân chất độc da cam. Bác sĩ Nguyễn Thị Ngọc Phượng cho biết tại bệnh viện Từ Dũ, mỗi năm có khoảng 45.000 trẻ em được sinh ra và khoảng 2% bị khuyết tật, dị dạng. Bà khẳng định đó là một phần hậu quả của chất độc da cam.