Tuy vậy, khi đến sân bay đoàn rất bất ngờ khi có nhiều Việt kiều, các cựu chiến binh Mỹ có mặt đón đoàn. Các cựu binh Mỹ giương cao khẩu hiệu “Vẫn còn rất nhiều cựu binh Mỹ và người VN đang chết dần vì chất độc da cam”.

Bà Merle Ratner, điều phối viên phong trào vận động trách nhiệm và cứu trợ nạn nhân da cam (VAORRC), người nổi tiếng với câu nói “khi nào cần, cứ gọi tôi”, cũng bay từ New York xuống để đón đoàn.

Hành trình không suôn sẻ

Ngày khởi hành của đoàn từ VN đã diễn ra không thật suôn sẻ. Ngay khi làm thủ tục tại sân bay Nội Bài, đoàn đã gặp trục trặc khi yêu cầu có oxy dưỡng khí của ông Nguyễn Văn Quý không thể đáp ứng ngay.

Phía hàng không e ngại rằng ông Quý sẽ không đủ sức khỏe cho một hành trình bay dài. Ông Hoàng Công Thúy, phó đoàn, lúc đó trả lời rất cương quyết với đại diện hàng không rằng nếu ông Quý không đi thì cả đoàn sẽ ngừng lại vì đây là việc của cả cộng đồng chứ không phải của cá nhân ai.

Sau đó, với sự can thiệp của nguyên bộ trưởng y tế Nguyễn Trọng Nhân (người ra sân bay tiễn đoàn) và trưởng đoàn Trần Xuân Thu, phía hàng không mới chấp nhận cho đoàn qua.

Đại diện của hãng hàng không tuy vậy yêu cầu đoàn phải ký tờ giấy cam đoan về miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp có xảy ra vấn đề gì với ông Quý. Ông Quý là một trong ba nạn nhân VN đầu tiên tiến hành khởi kiện các công ty hóa chất Mỹ (hiện chỉ còn hai người còn sống, bà Quỳnh Hoa đã mất cách đây vài năm).

Do ảnh hưởng của chất độc da cam, hiện ông bị ung thư dạ dày và bị di căn lên gan, tụy và phổi. Dạ dày ông hiện đã bị cắt hết 3/4. Sức khỏe yếu nên cứ mỗi khi trở trời ông lại bị đủ thứ bệnh từ hô hấp tới xương khớp... Cả hai người con của ông đều bị tật nguyền.

Bất ngờ vì cuộc đón tiếp nồng hậu

Phóng viên của ba đài truyền hình lớn ở Mỹ, trong đó có kênh truyền hình ABC News, đã tới để đưa tin về đoàn. Một số thành viên của Veterans for Peace và VAORRC sẽ theo giúp đỡ đoàn trong suốt 20 ngày đi vận động và dự phiên tòa ở Mỹ.

Các phóng viên của đài truyền hình Mỹ đã lần lượt tiến hành các cuộc phỏng vấn với ông Trần Xuân Thu (trưởng đoàn) và bà Nguyễn Thị Hồng. Chiến tranh đã làm bà Hồng mất đi một cánh tay. Chất độc dioxin hiện đã làm bà hỏng gan, thiếu máu, ung thư... Do tác động của dioxin, chân bà bị giãn tĩnh mạch, sưng lên rất lớn và luôn bị đỏ tấy khiến việc đi lại rất khó khăn. Chỉ cần bước vài bước là chân bà lại sưng to thêm ra.

Ông Paul Fox, đại diện Tổ chức Cựu chiến binh vì hòa bình (Veterans for Peace), cho biết: “Những hậu quả của chất độc da cam là rất nghiêm trọng nhưng cho đến giờ các công ty hóa chất Mỹ vẫn chưa làm gì để hỗ trợ các nạn nhân. Cách đây 15 năm Dow Chemical từng đền 150 triệu USD cho các cựu binh Mỹ tại VN nhưng công ty này chưa bao giờ thừa nhận tội lỗi của mình. Chúng tôi đang cố gắng để nâng cao hơn nữa nhận thức dư luận Mỹ về vấn đề hết sức nghiêm trọng này”.

Ông Trần Xuân Thu, trưởng đoàn nạn nhân chất độc da cam VN, cho biết đoàn tuy mệt sau chuyến đi dài nhưng tinh thần mọi người rất tốt sau khi nhận được sự đón tiếp nồng hậu như vậy tại sân bay.