Kết luận chính thức

Nghiên cứu này bắt đầu từ năm 1978 nhằm mục đích giải quyết vụ kiện của các cựu chiến binh Mỹ trong chiến tranh Việt Nam đòi bồi thường vì hậu quả chất da cam đối với sức khoẻ. Đây là một nghiên cứu cấp liên bang, trị giá tới 140 triệu USD,  vừa kết thúc vào 28.9.2006. Nghiên cứu  so sánh khoảng 1.000 phi công trực tiếp liên quan đến việc rải chất diệt cỏ trong chiến dịch Ranch Hand ở Việt Nam, với 1.300 cựu binh không quân có phục vụ ở Đông Nam Á nhưng không tham gia vào việc rải chất độc.

Trong các thông báo thường kỳ từ năm 1984, Không lực Hoa Kỳ đã cho rằng các cựu binh tham gia chiến dịch Ranch Hand cũng khoẻ mạnh như các nhóm đối chứng và tỉ lệ các bệnh tim, bệnh ung thư hay bất kỳ bệnh nào khác ở họ không tăng đáng kể, trừ bệnh tiểu đường.

Báo cáo cuối cùng xuất bản năm 2005 trình bày các kết quả của vòng kiểm tra thứ 6 và thứ 7 được tiến hành năm 2002, trong đó kết luận rằng, các phân tích về ung thư không cho thấy mối quan hệ bất lợi giữa ung thư và việc phơi nhiễm chất diệt cỏ.

Dữ kiện bị bỏ qua

Tuy nhiên, người ta đã không tính đến một yếu tố quan trọng. Joe Michalek - nhà khoa học từng tham gia nghiên cứu này từ đầu và là điều tra viên chính của dự án trong 14 năm cho đến khi ông thôi làm việc cho dự án vào tháng 5.2006 - cho biết: Tới 600 người trong nhóm đối chứng đã từng ở Việt Nam và có thể đã bị phơi nhiễm chất diệt cỏ. Theo ông, điều này đã làm sai lệch kết quả.

Michalek là đồng tác giả của hai bài báo xuất bản trên tờ tạp chí y học nghề nghiệp và môi trường năm 2004 và 2005, trong đó phát hiện ra tỉ lệ ung thư đáng kể trong cả nhóm Ranch Hand lẫn nhóm đối chứng. Tuy nhiên, các dữ liệu của ông đã không được sử dụng trong nghiên cứu của Không lực Hoa Kỳ. Theo Michalek, kết quả của nghiên cứu sẽ liên quan đến hàng nghìn cựu binh Mỹ chưa bao giờ được bồi thường vì sức khoẻ suy giảm.

Người phát ngôn của Không lực Hoa Kỳ Ed Shannon từ chối bình luận chính thức về việc này. Câu hỏi đặt ra với Shannon là tại sao các phân tích của Michalek không được sử dụng trong báo cáo của Không lực Hoa Kỳ.

Trong một e-mail, Không lực Hoa Kỳ trả lời rằng báo cáo cuối cùng của Không lực Hoa Kỳ chỉ dựa trên những cựu binh tham gia vòng kiểm tra sức khoẻ cuối cùng vào năm 2002. Trong khi đó, nghiên cứu của Michalek công bố năm 2004 và 2005.

Joe Michalek - điều tra viên chính của nghiên cứu này - đã phát hiện ra những sai lầm trong dự án. Nhưng Không lực Hoa Kỳ không muốn công nhận điều đó. Michalek cho biết, ông phát hiện ra các sai lầm khi xem xét không chỉ con số, mà là tìm hiểu những người là đối tượng nghiên cứu.

Ông thấy rằng một số cựu binh nhóm Ranch Hand không tham gia việc rải chất da cam, bởi khi họ sang VN thì việc rải hoá chất đã kết thúc, còn những người sang VN trước thì có tỉ lệ dioxin cao hơn. Khi ghép thông tin này với nhóm đối chứng, ông thấy rằng những cựu binh trong nhóm Ranch Hand bị phơi nhiễm nhiều nhất thì có tỉ lệ ung thư cao gấp đôi. Ngay cả với bệnh tiểu đường, tỉ lệ bệnh cũng cao hơn so với tỉ lệ người ta nghĩ trước đây.

Trong một cuộc họp tháng 6.2005, Uỷ ban tư vấn cho nghiên cứu muốn Michalek công bố các phát hiện mới của ông trên một tạp chí khoa học. Đó cũng là ý định của ông. Nhưng theo đại tá Karen Fox, người thay Michalek làm điều tra viên chính, Không lực Hoa Kỳ không có ý định công bố các phát hiện mới và đã yêu cầu Michalek phá huỷ dữ liệu.  Michalek cho biết, ông đã viết báo cáo về ung thư cho nghiên cứu của Không lực Hoa Kỳ, nhưng sau đó ông ngừng viết khi nhận được thư của Không lực Hoa Kỳ đề ngày 6.7.2006 yêu cầu ông xoá mọi dữ liệu.

Rick Weidman - người thay mặt Quỹ Cựu chiến binh Mỹ ở VN (VVA) theo dõi các cuộc họp của Uỷ ban tư vấn - cho rằng, Không lực Hoa Kỳ không có ý định để Michalek viết bài riêng của ông về vấn đề ung thư.

Ron Trewin - nhà hoá sinh học, thành viên của Uỷ ban tư vấn nghiên cứu Ranch Hand - cũng cho rằng, việc nhóm đối tượng nghiên cứu và nhóm đối chứng không khác nhau khiến việc so sánh là vô ích và các kết luận của nghiên cứu Ranch Hand của Không lực Hoa Kỳ cần được kiểm tra lại. Mặc dù nghiên cứu này đã kết thúc đối với Không lực Hoa Kỳ, nhưng dự luật của quốc hội sẽ cho phép chuyển tất cả dữ liệu và mẫu vật tới một cơ quan của Viện Nghiên cứu y học, và cơ quan này sẽ hợp tác với các nhà khoa học không phải của chính phủ để phân tích các dữ liệu.

Richard Leoffels - một cựu binh hiện sống ở Greer - cho biết, ông ủng hộ việc tiếp tục nghiên cứu Ranch Hand nếu nó được làm bởi một đơn vị khác, chứ không phải Không lực Hoa Kỳ. "Tại sao lại vứt 140 triệu USD đi?" - ông nói. Leoffels đã nhìn thấy máy bay rải chất da cam trên đầu khi ông là bộ binh ở VN năm 1968 - 1969. Đôi khi, gió thổi chất da cam vào ông và đồng đội của ông, có lúc ông phải bò qua những vùng thấm đẫm chất diệt cỏ, nhưng ông không để ý nhiều. Sau này sức khoẻ của ông bị tác động khá nghiêm trọng.

Hiện giờ, ông giúp các cựu chiến binh khác đòi bồi thường, mặc dù rất nhiều người thất vọng khi lúc đầu họ bị chính quyền từ chối và họ không trở lại nữa. Leoffels nhấn mạnh rằng, lẽ ra việc bồi thường này không được khó khăn như vậy và phải chăng "điều mà chính phủ muốn là chúng tôi chết luôn cho rảnh, để họ không phải bồi thường cái gì hết".