* Thưa ông, lý lẽ của thẩm phán Jack Weinstein khi bác bỏ đơn kiện có cơ sở không, khi cho rằng "Không có cơ sở nào để nguyên đơn kiện theo luật của bất kỳ quốc gia nào, nhà nước nào hoặc theo bất kỳ thể thức nào của pháp luật quốc tế"?
- Lập luận của thẩm phán Weinstein về chất độc da cam/dioxin nói rằng chất diệt cỏ không phải là chất độc, không có tên trong danh mục các tài liệu về chất độc bị cấm trong chiến tranh cho thấy thẩm phán Weinstein đã quên rằng da cam/dioxin là chất hỗn hợp 50/50 của 2,4D và 2,4,5-T trong tổng hợp sẽ là chất 2,4,5 TCDD, tức là chất dioxin. Chất này khi tác dụng lên con người sẽ gây ra quái thai, đột biến gene, đặc biệt gây độc với tế bào não, thận, gan, tim... và tác động gián tiếp lên bộ máy di truyền của tế bào.
Thứ hai, cơ sở pháp lý quốc tế của các nạn nhân chất độc da cam/dioxin VN trong vụ kiện này là Nghị định thư năm 1925 về cấm sử dụng hơi hoặc khí ngạt, độc, các phương pháp chiến tranh vi trùng; Công ước The Hague năm 1907 về việc cấm sử dụng các chất độc hoặc các vũ khí nhiễm độc trong chiến tranh; luật về tập tục chiến tranh trên bộ ngày 18.10.1907; Công ước Geneva ngày 12.8.1949 về bảo hộ dân thường trong chiến tranh; Hiến chương LHQ, Nghị quyết số 2603-A của Đại hội đồng LHQ năm 1969...
* Thưa ông, thẩm phán Jack Weinstein cũng đã cho rằng, bất kỳ ảnh hưởng nào đến con người của chất độc da cam/dioxin đều là do tác dụng phụ và nằm ngoài ý muốn của các bị đơn. Vậy sự thật là các Cty Mỹ đã không hề biết về tác hại của dioxin?
- Tôi xin nêu một số sự kiện xảy ra ngay tại nước Mỹ để bác bỏ nhận xét trên. Tháng 1.1966, một nhóm 30 nhà khoa học Boston đã coi đây là một cuộc tấn công man rợ chống lại cả binh lính lẫn dân thường. Năm 1967, một kiến nghị với 5.000 chữ ký của các nhà khoa học (trong đó có 17 người đoạt giải Nobel, 129 viện sĩ Viện Hàn lâm quốc tế) đã kêu gọi Tổng thống Jonhnson chấm dứt ngay việc sử dụng hoá chất chống con người và mùa màng tại VN.
Tháng 4.1970, các bộ trưởng y tế, giáo dục và phúc lợi, nông nghiệp Mỹ đã ra tuyên bố chung yêu cầu ngành sử dụng chất diệt cỏ có chứa 2,4,5-T, cùng lúc, Bộ Quốc phòng Mỹ đã ra lệnh đình chỉ sử dụng về mặt quân sự chất 2,4,5-T, kể cả da cam...
* Trước thềm phiên toà phúc thẩm ngày 18.6, Hội Luật gia dân chủ quốc tế, Hội Luật gia VN gửi đi thông điệp gì với quốc tế?
- Chúng tôi kêu gọi Toà phúc thẩm số 2 Hoa Kỳ bất chấp mọi sức ép, có quyết định công minh, công bằng, buộc các Cty hoá chất Mỹ đã sản xuất và cung cấp chất độc da cam/dioxin cho quân đội Mỹ phải chịu trách nhiệm bồi thường cho các nạn nhân VN. Nước Mỹ cần phải có những hành động cụ thể làm giảm bớt nỗi đau và tổn thương của các nạn nhân da cam/dioxin.
Xin cảm ơn ông!
VAVA (Theo Lao động)